Rezervni plan koji bi Evropi osigurao odbranu korištenjem postojećih vojnih struktura NATO-a u slučaju povlačenja Sjedinjenih Država dobiva na zamahu, aročito nakon što ga je podržala Njemačka, koja se dugo protivila takvom samostalnom pristupu, piše Wall Street Journal.

Zvaničnici uključeni u izradu plana, koji neki nazivaju “evropskim NATO-om”, nastoje ojačati evropsku ulogu u zapovjednim strukturama Saveza i nadopuniti američke vojne kapacitete evropskima. Cilj nije stvoriti konkurenciju postojećem savezu, već osigurati nastavak odvraćanja Rusije, operativni kontinuitet i nuklearnu vjerodostojnost čak i ako Vašington povuče svoje snage iz vurope ili odbije stati u njezinu odbranu, kao što je u više navrata prijetio predsjednik Donald Tramp.

Planovi, prvi put osmišljeni prošle godine, odražavaju duboku zabrinutost Erope zbog pouzdanosti SAD-a kao saveznika. Njihova razrada ubrzana je nakon što je Tramp zaprijetio Danskoj, članici NATO-a, oduzimanjem Grenlanda, a dodatno su na važnosti dobili zbog zastoja u odnosima novastalog jer je Evropa odbila podržati američki rat u Iranu.

Presudan podsticaj planu dao je politički preokret u Berlinu. Njemačka se decenijama opirala francuskim pozivima na veću evropsku suverenost u odbrani, dajući prednost Americi kao konačnom jamcu sigurnosti. No, pod kancelarom Fridihom Mercom to se mijenja zbog zabrinutosti oko pouzdanosti SAD-a za vrijeme i nakon Trampovog mandata, navode izvori upoznati s njegovim stavovima.

Krajem prošle godine Merc je počeo preispitivati dugogodišnji stav, zaključivši da je Tramp spreman napustiti Ukrajinu. Prema izvorima, Merca je zabrinulo što Tramp miješa žrtvu i agresora u ratu te što američku politiku unutar NATO-a više ne vode jasne vrijednosti.

Ipak, njemački čelnik nije želio javno dovoditi u pitanje savez, već se založio za preuzimanje veće uloge Evrope. U idealnom scenariju, SAD bi ostao u savezu, ali bi veći dio obrane bio prepušten Evropljanima.

Evropljani sada nastoje preuzeti više odgovornosti koje je Tramp dugo zahtijevao, no ključna je razlika što to čine na vlastitu inicijativu, podstaknuti Trampovim sve otvorenijim neprijateljstvom, a ne američkim nagovaranjem. Posljednjih dana Tramp je evropske saveznike nazvao “kukavicama”, a NATO “tigrom od papira”, dodavši, referirajući se na ruskog predsjednika Vladimira Putina: “I Putin to zna”.

Glavni sekretar NATO-a Mark Rute nedavno je izjavio kako će Savez biti “više vođen od strane Evrope”, prenosi Index.